til
þess
að átta sig á því efni, sem hér verður
skoðað þarf fyrst að koma almenn
hugleiðing um yfirboðara
(diktatora)
það
er einkenni á frumstæðum þjóðum hversu
barngóðar þær eru
Þær dekra við þegna sína fyrstu fimm árin
Dekur á fyrstu mótunarárunum og miskunnarlaus harka
upp úr því gæti verið lykillinn að
öflugum persónuleika og
þrautseigju margra afburða sona og dætra frumstæðra
þjóða
En hverjum kosti fylgir jafnan ókostur
Frægt er, að frumstæðar og andlega vanþróaðar
þjóðir eru fjarskalega veikar fyrir hverslags Yfirboðurum
Hvernig hangir þetta saman?
Jú - forsenda Yfirboðarans (diktatorsins) er vanþroski
Sagt hefur verið að valdatíð Sjáseskús
Rúmeníuforseta hafi verið ein samfelld fimm-ára
afmælisveisla og það sama
má segja um Stalín, Hitler, Mússólíní,
Frankó, jafnvel Jeltsín
Vanþroski þjóðanna, sem þeir "stjórnuðu"
fann, a.m.k. um tíma, einhvern samhljóm við hið bernska
hugarfar Yfirboðarans. Því
valdsýkin sem til þarf í diktator slævist í
öllu normölu fólki strax á sjötta og
sjöunda ári. Þá hætta
flest börn að stjórna foreldrum sínum og eldri systkinum
að
þessu leyti hefur Yfirboðarinn staðnað í fimm
ára afmælinu sínu. Og frumstæðar þjóðir
eru svo barngóðar, að þær ganga í gildruna,
jafnvel þó kosningaréttur hafi verið innleiddur
hjá þeim, oft þá að
erlendri fyrirmynd
Svoleiðis þjóðir vilja hreinlega ekki stjórnmálamenn,
sem gera má fullar kröfur til
Þær eru, ef svo má segja, of barngóðar til
að framfylgja lýðræðisskipulagi
En þegar vanþroskaður Yfirboðari hefur á annað
borð náð að melda sig inn í móðurhjarta
flokks eða jafnvel þjóðar
má þekkja hann á kosninagaútkomunni í
formannskjöri. Þar hlýtur hann þetta 93-98%
atkvæða, sovéska kosningu sem kölluð
er
Eftir það leyfist honum hvaðeina sem almennt er látið
eftir 5 ára strákum
án
þessarar "kenningar" - en hún er sprottin
af nokkuð víðtækum athugunum sem kringumstæðurnar
hafa leitt mig út í að gera á nánasta pólitíska
umhverfi mínu um tæplega sjö ára skeið - held
ég að örðugt sé að
skilja margt af því sem hér er að gerast um þessar
mundir
Meðal annars það sem hér er til umfjöllunar
auk
þeirra Davíðs Oddssonar
og Halldórs Ásgrímssonar hafa eldri foringjar margir
notið þessarar sérstöku verndar
Svona var þetta líka með Bjarna Ben, Ólaf Thors,
Steingrím Hermannsson, Hermann Jónasson, Emil
Jónsson, Lúðvík Jósepsson og fleiri forystupilta
á deildinni
Frumstæðu valdi fylgir engin ábyrð í frumstæðu
samfélagi. Þar er allt frumstætt og einfalt
Þess vegna hefur landsdómur aldrei verið kallaður
saman - hann var eins og hver önnur ímyndun gagnvart
sálfræðilegu raunsæi stjórnmálanna
það
er semsé gömul klisja að líkja Alþingi við
leikhús. Þetta er fimm ára deildin á barnaheimili
Þar sitja nú 2 uppáhalds dekurbörn þjóðarinnar
(Davíð og Halldór) undir vernd 61 fóstru
Hvergi á byggðu bóli er öryggi krakkanna fullkomnara
nýlega
skrifaði forsætisráðherra landsins stutt og laggott
bréf til biskupsins, svo látandi
"Það er athyglisvert að í kynningu á "smásögu"
þar sem forsætiráðherranum er lýst sem
landráðamanni (manni sem
selur fjallkonuna) og landsölumanni er gefið til kynna að
sendingin sé á vegum fræðslustarfs kirkjunnar
Davíð
Oddsson"
biskupinn
svaraði erindi ráðherrans nokkuð fullorðinslegum
rómi (með bílaleikjaröddinni)
"Ég lýsi vanþóknun minni á vafasamri
myndskreyingu með skondinni smásögu í Lesbók
Morgunblaðsins um sl helgi og get
vel skilið gremi þína hennar vegna
Myndskreytirinn er mér ókunnur, enda
á vegum blaðsins en höfundur sögunnar
vel metinn samstarfsmaður
Ég get sam ekki borið ábyrgð
á tómstundagamni hans né annarra starfsmanna minna
Með
virðingu og vinsemd
Karl
Sigurbjörnsson."
þessi
bréfaskipti standast náttúrlega ekki rökfræði
þeirra sem komnir eru til fulls þroska
Þjóðfélagsfræðingar nefna svona aðferðir
ljótum nöfnum eins og slátrunartillögur
(killing effect)
Þeir fara líka strax að spyrja
alls konar óvinsamlegra spurninga
- Heldur Davíð að biskupinn sé ritstjóri Lesbókar
Morgunblaðsins?
- Telur biskupinn það vera kristilega skyldu sína að
lýsa vanþóknun yfir daglegum störfum skopteiknara?
Slíkar spurningar eru út úr allt annari kú
og leiða bara til misskilnings
Því tilvikið er beinlínis fallegt ef það
er skoðað með augum barngæskunnar
Hugsum okkur að Dabbi litli á fimm-ára deildinni kæmi
til fóstrunnar og segði: "Hann Össi var að ulla
á mig!". "Hvaða vitleysa", segir fóstran
sem hefur dálæti á ullaranum. "Össi var bara að
sleikja varirnar."
Þannig séð verður þetta klögumál
skiljanlegt og hjálpar okkur til að láta ráðherrann
njóta hlífðar(sannmælis
öðru nafni) enn um sinn
Við
höfum svo gaman af börnum og Yfirboðurum
Yfirboðaragæskan
veitir okkur líka eins konar þögult fyrirheit um foreldravald
yfir diktatornum
Bara ef við biðjum afsökunar (eins og Matthías Johannessen
ritstjóri Morgunblaðsins gerði) og ræðum
vandann svo ekki nánar
fyrir
nokkru stóð forsætisráðherra upp við Alþingisumræður
vegna Geirfinnsmála og lét í ljósi þá
skoðun að dómsmorð hefðu verið nokkuð algeng
hér á landi. Bravó! sagði
þá þingheimur nær allur en enginn spurði hvers
vegna ráðherrann hefði ekki haft orð á þessu
fyrr. Þessi mál höfðu þó verið
til umræðu í heilan áratug. Engum
datt í hug að spyrja ráðherrann eins og hann væri
- eða hefði nokkurn tíma verið
- fullveðja löglærð persóna
Um svipað leyti vakti ráðherrann athygli á því
í sjónvarpsviðtali um gagnagrunnsmálið,
að sjúraskýrslur almennings lægju
eins og hráviði fyrir hunda og manna fótum
Orð hans voru þung, og menn trúðu þeim, ekki
síst vegna þess að fyrrum yfirmaður Sjúkrasamlags
Reykjavíkur kann náttúrlega skil á
þessu. En það spurði enginn hvers vegna hann hefði
þagað þunnu hljóði á
meðan hann bar sjálfur ábyrgð á jafn augljóslega
löglausu ráðslagi
Nei, þannig talar mamma ekki til uppáhalds fimmárans
síns. Og þannig talar þingheimur eða fréttamaður
heldur ekki til rétt skapaðs Yfirboðara. Því
allir vita að hann er hvorki ábyrgur orða
sinna né gerða
Hann bara ræður
meðal
annarra birtingarforma
bakþróunarsálfræðinnar í
stjórnsýslu síðari ára flokka ég
vitaskuld mál, sem ég neyddist til að taka alvarlega
í meir en hálfan áratug þó það
væri í sjálfu sér einhver
langdregnasta kómedía, sem hér hefur
verið sviðsett
Þar á ég við nafnritunarmálið mitt
eins
og fram kom í formála varð dómur Mannréttindadómstólsin
í Strasborg 25.06.1992 verulegt áfall fyrir ráðamenn
hér: Dómsmálaráðherra skipaði strax
nefnd, sem fljótlega sá að margvíslegar
ráðstafanir varð að gera
til að
ljóst yrði, að íslenskt ríkisvald tæki
reglur Mannréttindasáttmála Evrópuráðsins
og Mannréttindadómstólinn í Strasborg alvarlega.
Þar á meðal voru
1)
Niðurfelling 108. greinar hegningarlaganna,
sem gera mundi dómstólum torveldara að sakfella
blaðamenn fyrir réttmæta
gagnrýni á störf embættismanna
2)
Endanleg lögfesting sáttmála
Evrópuráðsins um
mannréttindi, sem leiða mundi til þess að
hæstiréttur þyrfti að líta
til dóma Mannréttindadómstólsins
sem fordæma
3) Ný
mannréttindaákvæði (m.a. fullmótuð jafnræðisákvæði)
í endurskoðaðri
stjórnarskrá gætu jafnvel fylgt í
kjölfarið
alþingi
tók nokkuð fullorðinslega á tillögum nefndarinnar.
Enda liðu ekki nema þrjú ár þar til þessi
atriði voru öll komin í kring, það
seinasta með endurbættri stjórnarskrá
(1995)
Allt voru þetta réttarbætur, sem stórbokkarnir
(nómenklatúran) töldu sér skylt að hefna
fyrir
En hefnd nómenklatúrunnar var jafn frumstæð og
hún var máttvana
Hagstofu Íslands (þjóðskrárdeild) var strax
falið að þvinga mig til að leggja niður kenninafnið
sem ég þá
hafði borið (með fullu samþykki
þjóðskrárdeildar) í hálfan áratug.
En nafnrituninni breytti ég árið 1987 í krafti
þeirrar sannfæringar minnar, að
eignarfallssamsetning kenninafns (Þorgeirsson með
tveim s-um) færi í bága við góða jafnræðisreglu,
sem m.a. bannar eign manns á manni
Hagstofan er voldug og starfsmenn hennar líta á sig sem ofurefli
hvers einstaklings í landinu, sem vonlegt er,
þannig að vitaskuld hefði það verið
útlátaminnst fyrir mig að biðja Lögreglustjórann
í Reykjavík að gefa út nýtt vegabréf
með gamla kenninafninu Þorgeirsson,
svo persónuskilríki mín hefðu komið heim og
saman við kjörskrá og önnur gögn sem gerð
eru eftir þjóðskrá
En ég hélt áfram að gera ágreining og neita
eignarfallsnotkuninni í kenninafninu
Þrjár ástæður lágu til þess
Í fyrsta lagi: Síðan 1992 hef ég, eftir því
sem best er vitað, verið eini rithöfundur veraldarinnar sem
sætir opiberri ritskoðun á nafninu
sínu. Henni var
þarflaust að sæta eftir þær réttarbætur
sem þegar höfðu leitt af ströggli mínu.
Í öðru lagi er það prinsíp mitt, að
einstaklingnum beri að standa fast á rétti sínum.
Aðrir hafa varla til þess fullt umboð
Og í þriðja lagi hafði barnasáttmáli
Sameinuðu þjóðanna verið undirritaður árið
1989, en það er skoðun flestra fræðimanna,
sem um hann fjalla, að grunnhugsun sáttmálatextans
sé að foreldrar
eigi ekki börn heldur njóti
þau frá fæðingu allra sömu réttinda
og fullorðnir
Það er einmitt merking orðsins frjálsborinn
Margir fræðimenn telja barnasáttmálann engu
veigaminna skref í réttindasögu okkar en afnám
þrælahalds var á sínum
tíma.
Nú geta foreldrar ekki lengur selt börn (eða einstaka líkamshluta
úr börnum) nema eiga það á hættu
að verða sakfelldir
Það væri náttúrlega argasta oftúlkun
á barnasáttmálanum að banna öllum hér
að nota eignarfallssamsetningu í kenninafni
sínu, en það er ótvírætt
í þverbága við anda sáttmálans þegar
löggjafarvald okkar fyrirskipar
notkun eignarfalls eins og gert var í 8. gr. laga
nr.45/1996. Heilum sjö árum
eftir gildistöku barnasáttmálans
Og við skoðun hefur það komið í ljós
að margháttuð stjórnarskrárbrot
eru skráð í þeim lögum,
auk þess sem
kennitölukerfi Hagstofu Íslands er - að mati
hæfustu manna, úrelt - stórháskalegt og löglaust
með öllu
Allt er þetta
fróðleikur sem fleirum en mér ætti að koma
við
Það
hefur kostað ótrúlegar bréfaskriftir og margvíslegar
niðurlægingar að ná fyrsta áfangasigri í
þessu nafnritunarmáli.
En það
hefur kallað á vinnu, sem færði mér margvíslegan
fróðleik um samfélag okkar
Þeim fróðleik ber mér fortakslaust að koma
á framfæri við aðra
Vissir þú til dæmis að vinnubrögðin hjá
þjóðskrármönnum okkar eru hreint ekki slakari
en þau voru hjá Gestapo
og KGB? Þetta veit ég nú
með sannindum, því eftir að fyrir lá
greinarlerð Landlæknisembættisins um það að
stjórnvaldsaðgerðir þeirra ss-manna væri heilsu
minni háskalegar varð engin tilslökun,
ekki einu sinni boð um sáttafund í málinu, sem
þó var ítarlega og margsinnis
búið að gera mönnunum grein fyrir vafasömum
lagagrundvelli þeirra
Og meira en það
22.01.1999 þegar lífið lá við að leggja
mig inn á spítala undir réttu nafni (því
hefndaraðgerðir ss-manna voru þar
áhættuþáttur) varð ekk
i vart við að mennirnir depluðu einu sinni auga. Þeir
huldu sig stórbokkaþögn og óskorað vald þeirra
þurfti embætti Landlæknis að
brjóta á bak aftur með því að fyrirskipa
Ríkisspítölunum (í krafti
sjúklingalaga frá 1997) að skrá mig undir því
nafni sem stendur í vegabréfi mínu og
ég réttilega ber
Dapurlegast var þó,
að þessi gasklefastjóralega afstaða hagstofumanna
kom mér hreint ekki á óvart,
vegna þess að sthugun mín
hafði leitt það í ljós, að
valdaumhverfi mannanna og réttarstaða almennings gagnvart því
er tímaskekkja. Hagstofa Íslands hefur
í raun kanselívald eins og það var tíðkað
á nýlendutímanum. Úrkynjun réttarvitundar
er nánast lögmál undir þeim kringumstæðum
- og maumast einu sinni við mennina að sakast um það.
Þeir fá svo vel borgað fyrir valdníðsluna,
að þeim finnst hún
vera skylda sín
Þessi og önnur vitneskja, sem ég hef eignast í
átökunum við þá Skuggasundsmenn, er mér
ómetanleg
Hún færir mér heim sanninn um það, að
þessa hluti verður að lagfæra strax, ef fólki
á að verða líft í þessu
landi til einhverrar frambúðar
Hér hefur orðið það sem jafnan verður þegar
einstaklingur bregst við takmörkun persónulegra
réttinda sinna
Nauðsynleg skoðun hans á málsatvikum
leiðir til niðurstöðu, sem öllu samfélaginu
kemur við.
Í krafti þeirrar einföldu staðreyndar birti ég
hér á eftir valin plögg, aðallega tilskrif mín
til ráðamanna en einnig almennari
vangaveltur um málin, m.a grein um stöðu
barna í þessu kerfi (sem erfiðlega hefur gengið að
fá birta í blöðum hér) og hugleiðingu
um diktatora, sem byggir að mestu á barnasálfræði
Og nú hefur mér
loks, eftir sex ár og tíu mánuði, borist yfirlýsing
frá Hagstofu Íslands um sjálfsagðan rétt
til að rita nafnið mitt hjálparlaust,
og tilskipun frá hagstofuráðherra fylgir plaggin
Mér er ljóst
að tilslökun ráðherrans nú eftir hér
um bil sjö ára þögn um málið kemur ekki
vel fyrir. En hann hefur þó
að endingu gert rétt - ekki síst ef þessi
afstaða hans væri byrjun á gagngerri endurskoðun alls
lagaumhveris Hagstofu Íslands og nýrri gerð mannanafnalaga,
sem hvorutveggja þyrfti að byggja á nútíma
hugmyndum um réttindi einstaklingsins.
Undir lok ársins 1983 ritaði ég
fáein sannleiksorð um strafshætti lögreglunnar í
Reykjavík
Forneskjulegt lagaákvæði (108. greinin
sáluga) nýttist dómsvaldinu til að sakfella mig
fyrir bersöglina. Það tók níu og
hálft ár að hrekja þá dómsvillu.
Og það tók yfirboðara Hagstofu Íslands sex
ár og tíu máuði að átta sig á
því að frumstæðar
hefndaraðgerðir hans gagnvart mér (sem sendiboða nýrra
tíðinda) brutu í bága við mannréttindi
sem fengið höfðu landvistarleyfi hér
í kjölfar dómsins, sem hann einmitt var að hegna
mér fyrir.
Réttlæti er hér of seinvirkt úr því
það hefur tekið mig hálfan annan áratug að
öðlast frelsi til að skrifa, fyrst
sannleikann um embættismenn og síðan eiginnafn
mitt
Um það fjallar síðari
hluti þessarar litlu bókar
Kannski er vænlegast að byrja lesturinn
á Tilskipun
ráðherra 06.05.1999 og lesa síðan hin
plöggin í ljósi þeirrar
seinfengnu niðurstöðu
Þessi texti er í vinnslu. Það sem komið
er aðeins uppkast að byrjun greinargerðar.
|